Wat is verborgen impact?

We hebben als westerse consument meer impact dan we denken. Niet alleen binnenshuis of aan de pomp, maar juist aan de andere kant van de wereld: bij het maken, verbouwen en vervoeren van de spullen en het voedsel die we dagelijks kopen. Die impact zien we meestal niet, maar hij is er wel. Als je die verborgen impact meeneemt, kun je je dagelijks leven veel effectiever verduurzamen.

Mensen die hun impact willen verkleinen, letten vaak op de zichtbare impact tijdens het gebruik van een product of op de verpakking. Terwijl juist de productie van de inhoud vaak de meeste schade veroorzaakt. Een energielabel kijkt bijvoorbeeld alleen naar het energiegebruik tijdens gebruik, niet naar CO₂-uitstoot, milieuvervuiling of natuurverlies tijdens productie. Die impact blijft voor de consument grotendeels verborgen.

Alle soorten impact tellen

We kijken nu vooral naar klimaatimpact, maar als we het klimaatprobleem oplossen en bijvoorbeeld waterschaarste, luchtvervuiling of plasticsoep niet, dan hebben we nog steeds een groot probleem. De aarde bestaat uit samenhangende systemen. Oplossingen die één probleem verhelpen maar andere verergeren, brengen ons niet verder.

Daarom is het belangrijk om alle soorten impact mee te nemen: op klimaat, milieu én natuur. Pas dan maken we keuzes die echt duurzaam zijn.

We verleggen onze impact

Rijke westerse landen hebben de afgelopen decennia veel industrie en landbouw verplaatst naar lagelonenlanden. De productie vindt daar plaats, met grote gevolgen voor klimaat, natuur en milieu. Vervolgens importeren wij de producten en het voedsel, maar tellen de impact van het maken vaak niet mee.

Op papier lijken we onze impact te verlagen, maar in werkelijkheid hebben we die vooral verplaatst. De schade gebeurt verder weg, uit ons zicht. Zo blijft een groot deel van onze impact verborgen.

Consument aan de knoppen

Aan het eind van de keten betalen wij als consument. Daarmee draaien we, vaak zonder het zelf te beseffen, aan de knoppen. Want door onze vraag naar producten wordt er geproduceerd. En die productie veroorzaakt uitstoot, vervuilt water en lucht en tast ecosystemen aan.

Onze keuzes sturen dus direct wat er wordt gemaakt, hoe het wordt gemaakt en hoeveel ervan. Dat geeft ons meer invloed dan we vaak denken.

De blinde vlek: impact in de keten

De klimaatimpact tijdens het gebruik van producten is minder dan een vijfde van onze totale impact. En toch focussen we ons vooral op CO₂-uitstoot tijdens gebruik. We hebben een blinde vlek voor alles wat daarvoor gebeurt.

Ongeveer 80% van onze totale impact ontstaat in de keten: bij grondstoffen, productie, transport en verwerking. Die impact zien we niet, maar bepaalt wél het grootste deel van onze voetafdruk.

Waarom is dit belangrijk?

We hebben maar één aarde.

In Nederland leven we alsof we bijna vier aardes tot onze beschikking hebben. We gebruiken meer grondstoffen en ruimte dan de aarde kan herstellen. Daarmee overschrijden we de draagkracht van de planeet en beschadigen we juist die ene aarde die we wél hebben.

Waar zit je grootste impact

Je kunt het beste beginnen bij de grootste impacts, want daar maak je het meeste verschil. Maar wat heeft nu de grootste impact in ons dagelijks leven?

Samen met CE Delft hebben we een impact-top-10 berekend voor het dagelijks leven van de gemiddelde Nederlander. Die laat zien waar de echte impact-hotspots zitten.

Met onze tool kun je jouw persoonlijke impact-top-10 in kaart brengen. Door te beginnen met de uitschieters in jouw eigen top 10, ben je effectief aan het verduurzamen.

Klik hieronder op de button en speel ’m meteen.

Wat kan ik doen?

The Big Five

Begin bij de grootste impacts — dat levert het meeste op. Babette heeft de belangrijkste keuzes overzichtelijk gemaakt in The Big Five: dingen waar je snel veel effect mee kunt maken.

  • Eet zoveel mogelijk plantaardig, fairtrade en biologisch
  • Isoleer je woning, ga dichtbij OV mogelijkheden wonen, zoveel mogelijk fossielvrij, ga kleiner wonen, zo min mogelijk verbouwen
  • Geen voedsel verspilling, geen verspilling van alles wat je koopt, de impact is dan al gemaakt, dus gebruik het.
  • Doe je auto weg, een deelauto, OV, fiets.
  • Koop zo min mogelijk nieuwe spullen, deel wat je hebt en leen wat je nodig hebt

Wil je hier dieper op in gaan?

Meer WETEN?